Zostając opiekunem_ką szczeniaka suczki, w pewnym momencie trzeba zmierzyć się z cieczką. To szczególny czas, w którym zmienia się życie z psem. Na szczęście można się na niego przygotować. Sami bardzo baliśmy się pierwszej cieczki, ponieważ niewiele o niej wiedzieliśmy. Teraz już mamy dużo więcej doświadczenia, dlatego przedstawiamy Ci krótki poradnik, jak przygotować się do pierwszej cieczki (i każdej kolejnej) i nie zwariować.

Cieczka u psa - co to jest?

Ruja, inaczej zwana cieczką, to naturalna sprawa dla każdej niekastrowanej suczki. Jest to okres, w którym może dojść do zapłodnienia psa. Nawet młode suczki, które przechodzą cieczkę po raz pierwszy, mogą stać się mamami, dlatego Twoim zadaniem jest pilnowanie, by tak się nie stało. Pierwsza cieczka pojawia się jeszcze w wieku szczenięcym, a ciąża u rosnącej jeszcze psiaka niesie za sobą duże niebezpieczeństwo. 

Jak przebiega cieczka i ile trwa

Cieczka trwa około 3-4 tygodni, a cały cykl składa się z czterech faz. Pierwsza z nich to proestrus, czyli faza przedrujowa. Trwa około 7-10 dni. Charakteryzuje się powiększonym sromem u suczki oraz krwistymi plamkami. Możesz łatwo sprawdzić, czy suczka rozpoczęła plamienie, przykładając do jej sromu kawałek papieru toaletowego czy chusteczkę higieniczną. Jeśli chusteczka będzie ubrudzona, to znak, że ruja się rozpoczęła. Suczka dużo więcej pije i częściej oddaje mocz. Częściej też sygnalizuje chęć wyjścia na dwór. Instynkt podpowiada jej, że pora zawiadomić wszystkich w okolicy, że niedługo będzie gotowa do znalezienia partnera. Mijane na spacerach psy będą się nią bardziej interesować, ale na tym etapie zwykle i tak dostają kosza.

Drugą fazą jest faza właściwa (estrus), w której dochodzi do owulacji. Ten etap trwa około 9 dni. Plamienie zmienia kolor na jasnoróżowy. To czas, w którym suczka staje się gotowa do kopulacji. Jej zachowanie może się mocno zmienić - prawdopodobnie stanie się bardzo przymilna, będzie odsuwała ogon i domagała się pieszczot. Suczka może wtedy podejmować próby ucieczki. Nawet dobrze zabezpieczony ogród może nie być dla niej przeszkodą w zwianiu. Spotykane psy nie będą już odtrącane, a ryzyko pokrycia staje się bardzo wysokie.

Kolejny etap to metestrus, czyli faza porujowa, która trwa około 5 dni. Plamienie i opuchnięcie sromu zanika, a organizm suczki przygotowuje się do przyjęcia zapłodnionego jajeczka. 

Czwartym etapem jest anestrus, czyli czas bezrujowy. Organizm suczki wrócił do “standardowego” stanu. Nie musisz już martwić się nieplanowanym powiększeniem stada. Ta faza będzie trwała aż do kolejnej cieczki.

Kiedy pierwsza cieczka

To, w którym momencie pojawi się pierwsza cieczka, zależy od różnych czynników. Wpływ na to ma rasa psa, wielkość oraz geny. Im mniejszy pies, tym szybciej można spodziewać się osiągnięcia dojrzałości płciowej. U małych ras, takich jak york, maltańczyk, chihuahua czy jack russell terrier cieczka może pojawić się już w wieku 6 miesięcy. U ras dużych i olbrzymich, takich jak berneński pies pasterski czy nowofundland na pierwszą cieczkę można czekać nawet do 2 roku życia. Jeśli u Twojej niekastrowanej suczki nie wystąpiła cieczka do ukończenia drugiego roku życia, skonsultuj się z lekarzem weterynarii.

Majtki dla psa na cieczkę - czy to konieczne?

Plamienia podczas cieczki mogą być uciążliwe dla opiekuna. Na ten czas warto zwinąć dywany i odpowiednio zabezpieczyć kanapę. Wielu opiekunów decyduje się na użycie majtek. Można przerobić dziecięce majtki wycinając w nich dziurę na ogon albo kupić specjalne, przeznaczone dla psów. Szczególnie polecamy modele z szelkami, dzięki czemu majtki się nie zsuną, a suczka nie będzie mogła ich samodzielnie zdjąć. W środku majtek umieszcza się wkładkę higieniczną - najlepiej, żeby wkładka była niebielona i pozbawiona substancji zapachowych. Jeśli zdecydujesz się na użycie majtek, pamiętaj, by robić przerwy. Suczka powinna mieć możliwość zadbania o własną higienę. Długotrwałe używanie majtek niesie też ze sobą ryzyko wystąpienia odparzeń.

Używanie majtek nie jest jednak obowiązkowe. Zwykle suczki bardzo dokładnie dbają o swoją higienę podczas rui i wylizują zarówno siebie, jak i ubrudzoną przez nie podłogę. 

Cieczka u psa bez krwawienia

Czasem plamienia są bardzo skąpe albo nie występują wcale (tak zwana cicha ruja). Łatwo jest wtedy przeoczyć cieczkę. Podczas cichej rui suczka również może zajść w ciążę.

Zmiana zachowania suki w cieczce

Jeśli chodzi o zmiany zachowania w cieczce, to bywa naprawdę różnie. Każda suczka przechodzi ruję na swój sposób, więc nie ma tu jednej reguły. 

Do często występujących objawów należą:

  • brak apetytu albo wzmożony apetyt
  • wzmożone pragnienie i częste siusianie - szczególnie zauważalne w pierwszej fazie, podczas której pies mocno oznacza teren
  • ospałość i apatia - nie zdziw się, jeśli w czasie rui suczka przestanie przychodzić do Ciebie z ulubioną piłką i zamiast tego będzie leżakować. To zupełnie normalne
  • większa chęć na głaskanie - szczególnie w drugiej fazie suczka może stać się ogromną przylepą. Może się domagać bliskości i ciągłego kontaktu.
  • unikanie kontaktu - bywa też wręcz przeciwnie. Suczka, która zawsze była chętna na głaskanie, może zacząć unikać Twoich rąk. To też jest ok, nie ma czym się martwić.
  • agresja wobec innych psów - ruja wiąże się z tym, że samce mocniej interesują się Twoją suczką. Mijane psy będą nachalnie próbowały ją wąchać, lizać i kopulować, co może się nie spodobać Twojej suczce, szczególnie podczas fazy przedrujowej. Aby uniknąć spięć i niepotrzebnego stresu, mijaj psy z zachowaniem odległości oraz informuj opiekunów nachalnych wąchaczy, jaka jest sytuacja.
  • próby ucieczki i głuchota na spacerach - nawet w 100% odwoływalna suka może dać dyla. Instynkt jest po prostu silniejszy. Podczas cieczki nie zostawiaj jej samej w ogrodzie, nawet, jeśli jest dobrze zabezpieczony. Na spacerach zawsze używaj smyczy. Aby nie ograniczać jej mocno swobody, na spacerach używaj długiej, 10-20m linki. Nie zapomnij też o adresówce przy obroży.
  • częste wylizywanie się - tak, jak pisaliśmy wyżej, podczas cieczki suczki bardzo mocno dbają o swoją higienę. Przygotuj się na to, że w środku nocy może obudzić Cię bardzo głośne i długie mlaskanie.

Czy można odwiedzać psie parki, wystawy i zawody podczas cieczki?

Cieczka Twojej suczki ma wpływ również na inne psy. Kiedyś mieliśmy w klatce yorka, który podczas cieczek okolicznych suk przestawał jeść i całymi dniami śpiewał przejmujące serenady na balkonie. Dlatego podczas rui wykaż się empatią. W miarę możliwości zrezygnuj z odwiedzania miejsc, w których spodziewasz się spotkać dużo psów, np. z psich wybiegów czy zorganizowanych spacerów. Jest to dobre zarówno dla komfortu innych psiarzy, jak i własnej suczki. Bycie obleganym przez bandę nachalnych psów nie jest najprzyjemniejszą rzeczą. Poza tym w takich miejscach może dojść do kopulacji i zapłodnienia.

Regulaminy wszystkich zawodów kynologicznych i wystaw również zabraniają udziału suk podczas cieczki. Zatajenie tego przed organizatorami byłoby zagraniem bardzo nie fair. Ruje zwykle są dość regularne - pojawiają się co ok. 6 miesięcy i trwają 3 tygodnie, dlatego sprawdzaj uważnie kalendarz przed zapisami.

Ciąża urojona u psa

Jeśli nie doszło do zapłodnienia, może pojawić się ciąża urojona. Ciąża urojona to spadek po wilkach - w wilczym stadzie rozmnaża się tylko samica alfa. Aby zwiększyć sukces podczas odchowywania młodych, wilczyce mają zsynchronizowane cykle płciowe. Niezapłodnione wilczyce również zaczynają produkować mleko, dzięki czemu mogą wykarmić potomstwo samicy alfa.

Ciąża urojona u suczki charakteryzuje się kilkoma cechami. Po pierwsze sutki znacznie się powiększają, może zacząć wydzielać się z nich mleko. Po drugie suka zaczyna się inaczej zachowywać. Może wić gniazdo, znosić do niego zabawki i koce, mieć zwiększony apetyt oraz powiększony brzuch. Jeśli zauważysz takie objawy u swojego psa, zgłoś się do gabinetu weterynaryjnego. Objawy prawdziwej ciąży, ciąży urojonej oraz ropomacicza są bardzo podobne, dlatego ważne jest postawienie odpowiedniej diagnozy oraz dalsze działania.

Podsumowanie

Cieczka nie jest tak straszna, jak ją malują. Choć zachowanie suczki może ulec zmianie, trzeba jej to wybaczyć. Wszystko to spowodowane jest burzą hormonów szalejącą w jej organizmie. Większość suczek wystarczająco dobrze zadba o swoją higienę, ale dla lepszego zabezpieczenia tapicerki możesz założyć jej cieczkowe majtki. Podczas spacerów miej oczy dookoła głowy i nie puszczaj suczki luzem, a na pewno unikniesz nieplanowanej ciąży. Unikaj psich skupisk - zamiast tego spróbuj odwiedzać miejsca spokojniejsze, rzadziej uczęszczane. To tylko trzy tygodnie, na pewno dasz radę!